Lymfoedeem

Lymfoedeem is een ophoping van vocht (lymfe), dat kan ontstaan door beschadiging van het lymfesysteem of door aangeboren afwijkingen aan het lymfestelsel. Het lymfestelsel loopt door het hele lichaam en bestaat uit lymfeknopen, diepe lymfevaten en oppervlakkige lymfevaatjes die in de huid eindigen. Dit hele systeem werkt nauw samen om het vocht in het lichaam af te voeren en ervoor te zorgen dat het wordt opgenomen door de bloedvaten en zo uiteindelijk door het lichaam uitgescheiden kan worden.

Wanneer er tijdens een operatie lymfeknopen worden verwijderd (bijvoorbeeld bij de behandeling van borstkanker) kan het zo zijn dat het vocht plaatselijk niet goed afgevoerd kan worden en zo kan er er een ophoping van vocht ontstaan(lymfoedeem). Dit noemen we secundair lymfoedeem. Daarnaast kan het lymfoedeem ook ontstaan wanneer lymfeknopen of lymfevaten niet goed zijn aangelegd vanaf de geboorte. Dit noemen we primair lymfoedeem.
Lymfoedeem heeft een ‘progressief’ karakter. Dit betekent dat, wanneer het lymfoedeem niet behandeld wordt, de klacht steeds erger wordt. Genezing van lymfoedeem is niet mogelijk maar de situatie kan goed gestabiliseerd worden.

Borstoedeem
We hebben er voor gekozen om borstlymfoedeem, vocht in de borst(kas), apart te benoemen. De reden hiervoor is dat lymfoedeem in de borst(kas) tegenwoordig zeer vaak voorkomt na de behandeling van borstkanker maar vaak niet -of te laat- herkend wordt. Lymfoedeem in de borst(kas) heeft een sterk negatieve invloed op de kwaliteit van leven. Ook borstoedeem heeft een progressief karakter, de klachten kunnen dus steeds erger worden wanneer er niet tijdig wordt behandeld. Eén van de redenen waarom deze vorm van lymfoedeem niet -of te laat- herkend wordt kan zijn dat het er anders uit ziet dan bijvoorbeeld lymfoedeem in een arm of been. Vaak is de borst niet in omvang toegenomen maar juist kleiner en compacter dan de niet behandelde borst. Ook het typische ‘deukje’ dat bij lymfoedeem in de huid kan worden gedrukt verschijnt bij deze vorm van lymfoedeem niet. We horen in de praktijk vaak dat de huid erg hard is, de borst helemaal strak staat en de borst kan ‘vreemd’ aanvoelen. Daarnaast wordt pijn in de zijkant van de borst, richting de zij en rug, genoemd als veel voorkomende klacht.

Klik hier voor de patiëntenversie van de Richtlijn Lymfoedeem van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV).

Tevens vindt u hier de website van het Nederlands Netwerk voor Lymfoedeem & Lipoedeem.

Direct een afspraak maken

Behandelvormen

Complexe Decongestieve Therapie

Complexe Decongestieve Therapie(CDT) is de verzamelnaam van de verschillende behandelingen die ingezet worden om het lymfoedeem te verminderen en te stabiliseren. Deze therapie omvat:

Ambulante compressietherapie (zwachtelen)
– Manuele lymfedrainage, oedeemgrepen en fibrosegrepen
– Huidverzorging
– Wondverzorging
– Endermologie
– Bewegings- en ademhalingsoefeningen
Littekentherapie
– Lymftaping
– Aanmeten van speciale huidvriendelijke hulpmiddelen zoals lymfepads en drukhemdjes (thoraxbandages)
– Aanmeten van therapeutische elastische kousen
– Zelfmanagement.

Klik hier voor meer informatie over deze therapie.